Waarom mannen tepels hebben en wat dat zegt over ons lichaam

Hoe het lichaam zich vormt in de baarmoeder

Bij de ontwikkeling van een baby volgen mannen en vrouwen hetzelfde pad. Dat betekent dat de eerste weken na de bevruchting het lichaam van een jongen of een meisje bijna hetzelfde eruitziet. In die beginfase groeien de tepels op de borst, voordat het lichaam weet of het een jongen of een meisje wordt. Pas na een week of zes gaan de geslachtskenmerken van een jongen zich verder ontwikkelen, zoals de groei van de penis en het verdwijnen van de aanleg voor borsten. Maar de tepels blijven gewoon zitten. Daardoor zie je bij mannen én bij vrouwen altijd tepels.

Tepels zijn geen uniek vrouwelijk kenmerk

Tepels horen bij het menselijk lichaam, net als oren of vingers. Iedere persoon, man of vrouw, cisgender of transgender, groot of klein, heeft ze. Bij vrouwen kunnen de tepels een functie krijgen als ze zwanger worden en borstvoeding geven. Bij mannen gebeurt dat meestal niet. Toch zijn er zeldzame gevallen waarin een man melk uit zijn tepels kan laten komen. Dit gebeurt alleen als hij bepaalde medicijnen gebruikt of een ziekte heeft. Over het algemeen zijn tepels bij mannen een ‘overblijfsel’ uit de eerste weken in de buik. Het zegt iets over hoe basiskenmerken bij iedereen hetzelfde beginnen, voordat het lichaam zich verder ontwikkelt tot man of vrouw.

De functie van tepels bij mannen

Tepels hebben geen praktische taak voor hun tepels, zoals melk maken voor een baby. De tepels hebben dus geen actief nut voor overleven of voortplanting bij mannen. Toch zijn ze gevoelig voor aanraking en spelen ze soms een rol in plezier en voelen. Anders dan bij sommige dieren, waar tepels alleen bij vrouwtjes voorkomen, zijn ze bij mensen altijd aanwezig. Dat komt ook doordat het voor het lichaam niet zinvol is om tepels weg te halen bij mannen als die in de baarmoeder ontstaan. Het is makkelijker voor de natuur om het model van vrouw én man gelijk te maken, tenzij iets onnodig of lastig is.

Tepels en gezondheid bij mannen

Soms raken mannen verontrust als de tepels veranderen, zoals door een bultje, roodheid of pijn. Meestal is dat onschuldig, zoals bij puberteit of door sporten. Heel zelden krijgen mannen een probleem aan de tepels dat medische aandacht vraagt. Ook kunnen mannen in zeldzame gevallen borstkanker krijgen. Dat is veel minder vaak dan bij vrouwen, maar borstkanker bij mannen kan wel beginnen. Daarom is het belangrijk om te weten dat tepels bij iedereen kunnen veranderen en dat je bij twijfel altijd een arts kunt raadplegen.

Mannen, vrouwen en het verschil in ontwikkeling

Het verschil tussen mannen en vrouwen wordt pas later in de zwangerschap duidelijk. In het begin lijken jongens en meisjes echt heel veel op elkaar. Pas als de hormonen die zorgen voor mannelijke kenmerken gaan werken, zie je het verschil ontstaan: jongens krijgen een penis, meisjes houden de aanleg voor borsten. Maar de tepels zijn bij allebei al aangelegd, en die blijven gewoon zitten. Dat is waarom mannen nog steeds tepels hebben, ook al hebben ze geen directe functie meer. Het is een soort universeel onderdeel, net als bijvoorbeeld wenkbrauwen bij iedereen in het gezicht zitten.

De rol van evolutie en het behouden van tepels bij mannen

Er speelt ook iets mee vanuit de evolutie. Het zou te moeilijk zijn voor het lichaam om bij het ontstaan van een jongen alle tepels weer weg te halen. Het lichaam doet alleen wat echt nodig is. Tepels bij mannen zijn niet gevaarlijk en mogen gewoon blijven zitten. De natuur kiest voor de makkelijkste weg, en het later veranderen van een kleine structuur heeft geen zin. Daarom zijn tepels algemeen aanwezig bij beide geslachten en gelden ze als normaal onderdeel van het menselijk lichaam.

Meest gestelde vragen over mannen en tepels

• Krijgen mannen ooit melk uit hun tepels?

  Mannen kunnen meestal geen melk maken. Alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld door ziekte of medicatie, kan een man kleine hoeveelheden melk uit de tepels krijgen.

• Kunnen mannen borstkanker krijgen?

  Mannen kunnen wel borstkanker krijgen, maar dit gebeurt veel minder vaak dan bij vrouwen. Borstweefsel bij mannen begint ook in het borstweefsel bij de tepels.

• Veranderen tepels bij mannen als ze ouder worden?

  Tepels kunnen een beetje veranderen tijdens het leven, bijvoorbeeld bij overgewicht, sport of hormonen. Grote veranderingen zijn zeldzaam en soms een reden om naar de arts te gaan.

• Hebben andere mannelijke dieren ook tepels?

  Sommige mannelijke zoogdieren, zoals honden en apen, hebben ook tepels. Niet alle dieren worden op dezelfde manier geboren of ontwikkelen zich zoals mensen.