Een melatonine drank klinkt misschien als een nieuwe trend, maar er zit een echte reden achter de populariteit ervan. Veel mensen liggen ’s avonds wakker, hebben moeite met inslapen of voelen zich de volgende ochtend niet uitgerust. Ze zoeken iets dat helpt zonder meteen een zwaar slaapmiddel te nemen. Een drinkbare vorm van melatonine lijkt dan een toegankelijke keuze. Maar wat is het precies, hoe werkt het en is het wel zo onschuldig als het lijkt?
Wat melatonine in je lichaam doet
Melatonine is een hormoon dat je hersenen zelf aanmaken. Dat gebeurt in de pijnappelklier, een klein onderdeel van de hersenen. Zodra het buiten donker wordt, begint je lichaam meer melatonine aan te maken. Dit geeft een signaal aan je lichaam: het is tijd om te slapen. Bij daglicht stopt de aanmaak weer. Dit ritme heet het dag en nachtritme, ook wel het circadiaans ritme genoemd. Melatonine regelt dus niet de slaap zelf, maar het moment waarop je slaperig wordt. Dat is een belangrijk verschil. Het is geen slaappil die je knock out slaat, maar een seintje aan je lichaam dat de nacht begonnen is.
Hoe een drinkbaar slaapmiddel werkt
Melatonine is verkrijgbaar in verschillende vormen: tabletten, capsules, smelttabletten en dus ook als drank of druppels. Bij een vloeibaar product wordt de melatonine vaak snel opgenomen via het mondslijmvlies of de maag. Daardoor kan het iets sneller in je bloed terechtkomen dan een gewone tablet. Dit maakt de vloeibare variant aantrekkelijk voor mensen die snel resultaat willen of moeite hebben met het slikken van pillen. Toch is het effect in de praktijk niet altijd merkbaar anders dan bij een tablet. De dosering is hierbij minstens zo belangrijk als de vorm. In Nederland zijn melatonineproducten vrij verkrijgbaar als voedingssupplement tot een bepaalde dosering. Bij hogere doseringen is een recept nodig.
Wanneer melatonine zinvol kan zijn
Niet iedereen heeft baat bij melatonine. Het middel is het meest onderzocht bij twee specifieke situaties. De eerste is een verstoord dag en nachtritme door een vlucht over meerdere tijdzones, ook wel een jetlag genoemd. De tweede is een verschoven slaapritme, waarbij iemand structureel te laat in slaap valt en ook te laat wakker wordt. In beide gevallen kan een kleine dosis melatonine helpen om het ritme bij te stellen. Bij gewone slaapproblemen, zoals piekeren of een licht slaapprobleem door stress, is het bewijs een stuk minder sterk. Thuisarts adviseert zelfs om melatonine niet zomaar te slikken bij slaapproblemen, maar eerst te kijken naar slaapgewoonten en gedrag. Denk aan een vaste bedtijd, minder schermgebruik voor het slapen en geen cafeïne in de avond.
Bijwerkingen en wat je moet weten voor gebruik
Melatonine wordt vaak gezien als iets heel veiligs omdat het een stof is die je lichaam zelf aanmaakt. Toch zijn er wel degelijk bijwerkingen mogelijk. De meest genoemde zijn hoofdpijn, duizeligheid, een slaperig gevoel overdag en soms een vervelend gevoel in de maag. Bij kinderen en jongeren onder de 18 jaar wordt voorzichtigheid aangeraden, omdat er nog weinig onderzoek is naar langetermijneffecten op de ontwikkeling. Ook mensen die bepaalde medicijnen gebruiken, zoals bloedverdunners of middelen voor de bloeddruk, doen er goed aan eerst een arts te raadplegen. Een melatonine drankje voelt laagdrempelig aan, maar het blijft een middel dat je hormoonhuishouding beïnvloedt. Gebruik het dan ook niet langdurig zonder begeleiding, en zie het nooit als vervanging voor een goede slaaproutine.
Veelgestelde vragen
Hoe snel werkt een melatonine drank?
Een melatonine drank werkt bij de meeste mensen binnen 30 tot 60 minuten. De vloeibare vorm kan iets sneller worden opgenomen dan een tablet, maar het verschil is klein. Neem het in elk geval kort voor het slapengaan in een donkere of rustige omgeving voor het beste resultaat.
Hoeveel melatonine heb je nodig voor een goed effect?
Voor een goed effect is een lage dosis melatonine, tussen 0,5 en 1 milligram, bij de meeste mensen al genoeg. Hogere doseringen werken niet beter en vergroten juist de kans op bijwerkingen zoals sufheid de volgende ochtend. Producten die vrij te koop zijn bevatten vaak al meer dan nodig is.
Mag je melatonine elke nacht gebruiken?
Melatonine is niet bedoeld voor dagelijks gebruik over een lange periode. Bij kortdurend gebruik, zoals bij een jetlag of een tijdelijk verstoord slaapritme, is het verantwoord. Wie structureel slaapproblemen heeft, doet er beter aan de oorzaak aan te pakken in plaats van elke nacht een supplement te nemen.
Mogen kinderen een melatonine drankje gebruiken?
Kinderen mogen melatonine alleen gebruiken op advies van een arts. Voor kinderen met bepaalde aandoeningen, zoals ADHD of autisme, wordt melatonine soms voorgeschreven, maar dan altijd onder medisch toezicht. Zomaar een melatoninedrankje geven aan een kind zonder overleg met een dokter is niet aan te raden.
Geef een reactie