Het geheim achter het oor van Vincent van Gogh

In het algemeen is het verhaal over Vincent van Gogh en zijn afgesneden oor misschien wel het bekendste in de kunstwereld. Toch weten veel mensen niet precies waarom Vincent zijn oor afsneed en wat er toen speelde. Er wordt veel over gepraat, maar de echte reden is vaak minder duidelijk dan het lijkt. Het blijft een fascinerend stukje geschiedenis dat veel losmaakt bij mensen, jong en oud.

De spanningen tussen Vincent van Gogh en Paul Gauguin

Rond 1888 woonde Vincent van Gogh in Arles, een stadje in het zuiden van Frankrijk. Hij droomde ervan om daar een kunstenaarsgemeenschap te beginnen. Daarom nodigde hij collega-schilder Paul Gauguin uit om samen te komen werken. In het begin leek die samenwerking goed te gaan. Maar na een tijdje begonnen de verschillen in karakter en kunst te schuren. Vincent was gevoelig en had last van zijn gevoelens. Paul Gauguin was juist afstandelijk en wat koeler. Kleine meningsverschillen stapelden zich op tot hevige ruzies. Uiteindelijk liepen de spanningen zo hoog op dat Paul besloot om te vertrekken. Voor Vincent was dit een grote klap. Hij voelde zich in de steek gelaten en raakte in paniek. Dat zorgde voor een dramatisch dieptepunt in zijn leven.

De avond van het incident

Na de heftige ruzie met Paul Gauguin gebeurde er iets wat de geschiedenis inging als een schokkende gebeurtenis. Op een avond in december 1888 verloor Vincent volledig de controle over zijn emoties. Uit wanhoop en verdriet pakte hij een scheermes en sneed een stuk van zijn linkeroor af. Het is algemeen bekend dat hij daarna zijn oor naar een vrouw bracht, die werkte in een nabijgelegen café. Het is niet helemaal duidelijk of dit een roep om hulp was of een manier om te laten zien hoe slecht hij zich voelde. De schrik was groot bij de mensen in het stadje. Ze brachten Vincent snel naar het ziekenhuis, waar hij behandeld werd aan zijn wond. Dit moment werd het begin van een moeilijke periode. Zijn geestelijke gezondheid was flink aangetast.

Vincent van Gogh en zijn psychische problemen

Het leven van Vincent stond niet alleen in het teken van kunst, maar ook van psychische problemen. Hij voelde zich vaak somber, was snel overprikkeld en had last van eenzaamheid. Het incident met zijn oor kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Vincent was al maanden ziek, zo blijkt uit brieven aan zijn broer Theo. Er waren dagen dat hij nauwelijks kon werken door verdriet of verwarring. Zijn probleem was algemeen onder kunstenaars bekend, zeker in zijn tijd. De combinatie van heftige emoties, het mislukken van zijn droom en de ruzie met Paul gaven de doorslag. Door de zichtbare wond aan zijn hoofd werd iedereen er met de neus op gedrukt dat het echt niet goed met hem ging. Niet lang na het incident werd Vincent opgenomen in een ingericht huis voor mensen met psychische klachten.

Het oor als symbool in de kunstgeschiedenis

Door zijn daad werd Vincent van Gogh direct beroemd en berucht. Het afgesneden oor werd een symbool voor verdriet, pijn en worsteling, niet alleen in het leven van Vincent, maar ook in het algemeen voor kunstenaars die het moeilijk hebben. Interessant is dat het verhaal van het oor vaak belangrijker werd gevonden dan zijn schilderijen. Toch bleef Vincent zelf altijd hoop houden. Zelfs toen hij in het ziekenhuis lag, maakte hij schetsen en dacht hij na over nieuwe werken. Later werden zijn schilderijen wereldberoemd, juist omdat hij zo open was over zijn emoties. In de kunstgeschiedenis verwijst het verhaal van Vincent en zijn oor naar de moeilijke kanten van het kunstenaarsleven, niet naar roem alleen.

Veelgestelde vragen over waarom Vincent van Gogh zijn oor afsneed

• Had Vincent van Gogh een ziekte waardoor hij zijn oor afsneed?
  Vincent van Gogh had psychische problemen zoals somberheid, verwarring en soms wanhoop. Deskundigen denken dat deze problemen groot waren en bijdroegen aan zijn daad. Het was niet zomaar een impuls, maar kwam voort uit langere tijd ziek zijn en zich slecht voelen.

• Was de ruzie met Paul Gauguin de enige reden voor het incident met het oor?
  De ruzie met Paul Gauguin was een belangrijke aanleiding. Toch waren er meer oorzaken, zoals spanningen, teleurstelling, eenzaamheid en psychische klachten. Alles samen zorgde ervoor dat Vincent zijn oor afsneed.

• Wist de omgeving direct dat Vincent zijn oor had afgesneden?
  De mensen in de stad merkten snel op dat er iets mis was. Toen Vincent zijn oor aan een vrouw gaf, sloegen veel mensen alarm. Hij werd snel naar het ziekenhuis gebracht voor hulp.

• Schilderde Vincent van Gogh nog na het incident met zijn oor?
  Na de gebeurtenis bleef Vincent schilderen. Ondanks zijn problemen maakte hij juist in die tijd een aantal van zijn bekendste schilderijen. Zijn kracht om overal doorheen te blijven creëren, is iets waar veel mensen hem om bewonderen.